Laboratuvar Güvenliği Yönergesi |
REFİK SAYDAM HIFZISSIHHA MERKEZİ BAŞKANLIĞI LABORATUVAR GÜVENLİĞİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönerge, laboratuvarlar ve laboratuvar dışı çalışma alanları dahil olmak üzere, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığının Merkez, Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsü Müdürlükleri ve diğer birimlerinde, tüm çalışanların sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için sorumlulukları, yürütülecek faaliyetleri, alınacak önlemleri ve Laboratuvar Güvenliği Kurulunun çalışma usul ve esaslarını belirler. Kapsam MADDE 2- (1) Bu Yönerge Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Merkez Teşkilatını, Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsü Müdürlükleri ve diğer birimlerini kapsar. Hukuki Dayanak MADDE 3- (1) Bu Yönerge 3959 sayılı T.C. Refik Saydam Hıfzıssıhha Müessesesinin Teşkiline Dair Kanunun 12 inci maddesi ile 19 Ekim 1982 tarih ve 17843 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hizmet Yönetmeliği'nin 4 üncü Maddesinin 6 .ncı fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4- (1) Bu Yönerge'de geçen; • Başkanlık: Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlık Makamını, • Birinci-basamak üst: Laboratuvar Sorumlusu, Laboratuvar Şefi, Birim Sorumlusu veya altında en az bir çalışanı olan Başkanlık personelini, • Bölge: Başkanlığa bağlı Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsü Müdürlüklerini, ç) Çalışan: Kurumun herhangi bir biriminde tam veya yarım gün çalışan tüm memurlar, sözleşmeliler, işçiler, misafir araştırmacılar, stajyerler, kursiyerler ve öğrencileri, • Kurul: Laboratuvar Güvenliği Kurulunu, • Kurum: Başkanlığın tüm Merkez, Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsü Müdürlükleri ve diğer birimleri ile birlikte yapısını, • Merkez: Başkanlığın Ankara'da bulunan birimlerini, • Rehber: Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı, Laboratuvarda Güvenli Çalışma Teknikleri: Sorumluluklar, Güvenlik Talimatları ve Acil Durum Yanıt Rehberini, ğ)Üst: 12/01/1995 tarihli ve 22169 sayılı RSHMB Sicil ve Disiplin Amirliği Yönetmeliğine göre tanımlanmış sicil ve disiplin amirini, h) Yönetim: Kurum bünyesindeki müdürlükler ile şeflik, sorumluluk, koordinasyon ve benzeri birimlerin bağımsız yöneticileri ve üzerindeki yönetim yapısını, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Laboratuvar Güvenliğinde Yükümlülükler Başkanlığın Yükümlülükleri MADDE 5- (1) Başkanlık, çalışanlarının çalışma ortamları ve işlerinde, sağlıklarının zarar görmesine veya ölümüne neden olabilecek tehlikelerden uzak kalmasını sağlayacak düzenlemeleri yapmak, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla; tüm personelin mesleki riskler hakkında bilgilendirilmesi, mesleki risklerin azaltılması dahil gerekli her türlü önlemi almak, gerekli organizasyonları yapmak ve tüm malzeme donanımını sağlamakla yükümlüdür. (2) Başkanlık, Rehber kapsamındaki laboratuvar güvenliği ve genel güvenlik konularında tüm çalışanların yeterli bilgi ve becerileri kazanmaları için gerekli olan eğitimi almalarını sağlamakla yükümlüdür. • Başkanlığın iş sağlığı ve güvenliği konusunda Kurum dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alması bu konudaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. • Çalışanların çalışma sağlığı ve güvenliği konusundaki yükümlülükleri, Başkanlığın yükümlülüğü ilkesini etkilemez. Üstlerin Yükümlülükleri MADDE 6- (1) Birinci-basamak üstler dahil tüm üstler; • Tüm çalışanlarının güvenli çalışma prosedürlerini bilmesini sağlamak, personelini bilgilendirmek, kurallara uyulmasını sağlamak; güvenli olmayan uygulama ve davranışları hemen yerinde düzeltmek, • Çalışanların düzenli ve güvenli bir ortamda çalışmalarını ve kendi sorumlulukları konusunda haberdar olmalarını sağlamak, • Çalışanlar arasında sağlık ve güvenlik tutum ve uygulamalarını teşvik etmek ve desteklemek, ç) Çalışanlarını, işinde kullandığı kimyasallar ve bunların taşıdığı tehlikeler, kimyasallara maruz kalınmaması için alınması gereken önlemler, kişisel korunma yolları ve risk yönetimi konusunda bilgilendirmek, • Çalışanlarını, işinde karşılaşabileceği biyolojik ajanlar ve bunların taşıdığı tehlikeler, patojen mikroorganizmalara maruz kalınmaması için alınması gereken önlemler, kişisel korunma yolları ve risk yönetimi konusunda bilgilendirmek, • Tüm cihazların güvenli bir şekilde ve üretici talimatlarına göre kullanılmasını sağlamak, • Güvenli çalışma uygulamaları ve acil durum yanıtı için düzenli tartışma, sürvey ve demonstrasyonlar yapmak; alana-özel eğitim programları oluşturmak ve uygulamak, • Kurum misafirleri dahil tüm çalışanların güvenlik eğitim gereklerini izlemek ve kayıt altına almak; Kurulla iletişim kurarak eğitim olanakları sağlamak, ğ) Çalışanlarının, ilk yardım kitleri, göz yıkama ve duşlar, yangın çıkışları, battaniyeler, kimyasal dökülme kitleri gibi acil durum malzemelerinin ve önlük, eldiven, gözlük ve benzeri kişisel koruyucu ekipmanların yerini bilmesini temin etmek, h) Çalışanlarının yaralanmasını, hastalanmasını önlemek ve yaralanma, hastalık halinde tedavisinin sağlanmasına yardım etmek, ı) Bütün kazaları veya yaralanmaları araştırmak ve İş Sağlığı Kliniğine raporlayarak bildirmekle, yükümlüdür. Çalışanların Yükümlülükleri MADDE 7- (1) Çalışanlar, • Başkanlığının yayımladığı bu Yönerge'ye ve bu Yönerge paralelinde geliştirilen standartlara ve kurallara uymak, • Davranış ve kusurlarından dolayı, kendilerinin ve diğer kişilerin sağlık ve güvenliğinin olumsuz etkilenmemesi için azami dikkati göstermek, • Kurumda düzenlenen temel güvenlik ve laboratuvar güvenliği ile ilgili eğitimlere katılmak, ç) Enfeksiyöz risk açısından incelenmek ve saklanmak üzere base-line serum vermek, • Görevlerini kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yapmak, • Makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde ve taşıma ekipmanını talimatlara uygun ve doğru şekilde kullanmak, • İşin gereklerine uygun kişisel koruyucu ekipman ve güvenlik ekipmanı kullanmak, • Çalışma esnasında ortaya çıkan her türlü kaza ve hastalığı hemen üstüne haber vermekle, yükümlüdürler. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Uygulama Hükümleri Laboratuvar Güvenliği Kurulu MADDE 8- (1) Başkanlık, Kurum'da sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere Laboratuvar Güvenliği Kurulunu kurar. Kurula Kurum Başkanı veya Kurum Başkanının atadığı bir Başkan Yardımcısı Başkanlık eder. • Kurul üyeleri, ana hizmet birimlerinden 4, teknik işler biriminden 1 ve kalite biriminden 1 kişi olmak üzere toplam 7 kişiden oluşur. • Kurulun diğer üyeleri Kurum Başkanı tarafından daha önce bu konuda benzer çalışmalar yürütmüş ve eğitim almış kişiler arasından üç yıl süre için seçilir, Kurul üyeleri tekrar bu göreve atanabilir. Toplam dört toplantıya mazeretsiz katılmayan üye Kuruldan çıkarılır ve aynı yolla yeni üye belirlenir. • Kurul çalışmalarını yürütmek üzere yılda en az dört kez toplanır. Gerektiğinde Kurul Başkanı, Kurulu olağanüstü toplantıya çağırır. Kurul, üye sayısının çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların sayısının salt çoğunluğu ile karar alır. Oylarda eşitlik olması halinde Kurul Başkanının belirtmiş olduğu görüş kabul edilmiş sayılır. • Kurulun sekretaryası Kurum Başkanı veya Kurum Başkanı'nın atadığı bir Başkan Yardımcısı tarafından görevlendirilen birim tarafından yürütülür. • Laboratuvar Güvenliği Kurulunun görevleri şunlardır: • Kurumda çalışanların sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için sorumluluklar, yürütülecek faaliyetler ve alınacak önlemlere yönelik Kurum politikasını belirler, yıllık çalışma planlarını hazırlayarak yıl sonunda Başkanlığa sunar, Başkan tarafından onaylanan plan doğrultusunda çalışmalarını yürütür. • Merkez, bölge ve il düzeyindeki laboratuvar güvenliği çalışmalarını koordine eder ve yönlendirir., Bölge ve il düzeyindeki birimlerce hazırlanan çalışma planlarını ve yıllık faaliyet raporlarını inceler ve görüş bildirir., • İç çalışma prensiplerini ve görev dağılımını belirler. ç) Uygulamaların yürütülmesinde görev alacak çalışma gruplarını ve grupların görev dağılımını belirle r, çalışmalarını koordine eder. • Kurul, Kurumda yürütülen çalışmaları, laboratuvar güvenliği yönergesi ve ilgili mevzuata uygunluğu açısından denetleme yetkisine sahiptir. Gerekli hallerde Kurul denetim ekipleri oluşturabilir. Bu ekipler yerinde denetim ve incelemelerde bulunarak sonuçlarını Kurula raporlar. • Temel güvenlik eğitimi müfredatını, genel ve laboratuvar uyum eğitimlerini ve diğer eğitim dokümanlarını yılda en az bir kez gözden geçirir. • Çalışmaların yürütülmesinde yol gösterici olması ve standardizasyonun sağlanması için gerekli form, rapor, anket, kılavuz, prosedürleri ve benzeri dokümanları hazırlar veya hazırlatır. Bölge ve Birimlerde Laboratuvar Güvenliği Uygulamaları MADDE 9- (1) Her Bölge Hıfzıssıhha Enstitüsü Müdürlüğünde, sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere, mikrobiyolojik ve kimyasal analiz laboratuvarlannı temsil eden en az birer kişinin katılımı ile Laboratuvar Güvenliği Bölge Kurulunu oluşturulur. Bölge Kurullarına, Bölge Müdürü veya atadığı bir Müdür Yardımcısının başkanlık eder. • Merkezdeki her birimde sağlık ve güvenlik risklerini önleme çalışmalarından üstler • Görevlendirilecek kişi sayıları Bölge ve Merkezdeki birimlerin büyüklüğü, maruz kalınabilecek tehlikeler ve çalışanların dağılımı dikkate alınarak belirlenir. Laboratuvar Güvenliği Bölge Kurullarında ve birimlerde sağlık ve güvenlikle görevli kişiler görevlerini Kurul ile koordineli olarak, Rehberde yer alan hususlar ve Kurul tarafından kullanıma sunulan diğer dokümanları dikkate alarak yerine getirirler. (4) Sağlık ve güvenlikle görevli personel bu görevlerini yürütmeleri nedeniyle hiç bir şekilde dezavantajlı duruma düşmezler, kendilerine işlerini yapabilmeleri için yeterli zaman sağlanır. • Bölgeler ve birimler laboratuvar güvenliğinden sorumlu personel değişikliklerini en geç iki hafta içerisinde Kurula bildirmekle yükümlüdürler. • Laboratuvar Güvenliği Bölge Kurulu her yıl, o yıla ait çalışma raporunu en geç Kasım ayı sonuna kadar Kurula sunar. İş Sağlığı Kliniği MADDE 10- (1) Başkanlık, laboratuvar riskleri ve diğer çalışma ortamlarından kaynaklanan sağlık sorunlarının takibinin yapılması ve koruyucu sağlık önlemlerinin uygulanması için Kurumun Daire Tabipliğinin içinde İş Sağlığı Kliniği kurar. • İş Sağlığı Kliniği; kan ve vücut sıvılarına mesleki maruziyet, acil durum yanıtı, iş kazası/hastalığı ve diğer meslek sağlığı ile ilişkili tüm konularda görevlerini, Rehberde yer alan hususları dikkate alarak uygulayacaklardır. • İş Sağlığı Kliniğinin görevleri; • Her çalışan için bir kayıt sistemi oluşturmak, çalışanların işten kaynaklanabilecek hastalanma ve yaralanma risklerini belirlemek ve bu kapsamdaki sağlık sorunlarının sürveyansmı yapmak, • Sürveyans verilerinden elde edilen sonuçlara göre, işe başlangıç ve devamında yılda en az bir kez, çalışma ve riskin niteliğine göre, periyodik muayeneleri yapmak, c) Base-line serum toplamak; serumların incelenmesini ve saklanmasını sağlamak, • Sahaya gidecek personele, prosedürlere uygun olarak gerekli immunizasyonu ve/veya profilaksiyi sağlamak, • İş ilişkili yaralanmalar ve hastalıklarda ilk yardım ve acil müdahalede bulunmak, • İş kaynaklı sağlık sorunlarında danışmanlık faaliyetlerinde bulunmaktır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Laboratuvar Güvenliği Rehberi, Eğitimi ve Atık Yönetimi Laboratuvar Güvenliği Rehberi MADDE 11- (1) Kurumdaki tüm üstler ve çalışanlar, genel güvenlik ve laboratuvar güvenliği konularını kapsayan Ek-l'de yer alan Rehberde verilmiş, kendi alanlarıyla doğrudan veya dolaylı olarak ilgili bulunan temel laboratuvar güvenliği hususlarına uymakla yükümlüdürler. Laboratuvar Güvenliği Eğitimi MADDE 12- (1) Başkanlık, Kurul aracılığıyla tüm çalışanların Kurumun güvenlik hedefleri ve uygulamaları hakkında güncel bilgilere ulaşabilmelerini temin etmek ve aynı zamanda kişiye kendisini, çalışma arkadaşlarını ve toplumu koruyarak Kurumun misyonunu yerine getirmek için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmak amacıyla güvenlik eğitimi programları geliştirir. Buna göre; • Bu programlar temel güvenlik eğitimini ve genel laboratuvar güvenliği eğitimini kapsar. • Güvenlik eğitimleri Rehber'de yer alan hususlarda ve Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Güvenlik Eğitimi Politikası çerçevesinde uygulanır. • Üstler Kurul ile işbirliği halinde kendi personelinin alana-özel güvenlik eğitimi için uygun eğitim programlarını geliştirmekle yükümlüdür. Atık Yönetimi MADDE 13- (1) Başkanlık, çalışanının, yakın çevresinin ve toplumun korunması için Kurumda yapılan çalışmalar esnasında üretilen biyolojik ve kimyasal atıkların biriktirilmesi, toplanması ve imhası ile ilgili prosedürlerin oluşturulması ve uygulamalarını Kurul altında yer alan Atık Güvenliği ve Çevre Sağlığı Çalışma Grubuyla yürütür. (2) Başkanlık, atık yönetimi ile ilgili olarak 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde politikasını belirler. BEŞİNCİ BÖLÜM Son Hükümler Yürürlükten Kaldırılan Hükümler MADDE 14- 01/06/2006 tarihli ve 2006/44 sayılı Yönerge yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük MADDE 15- (1) Bu Yönerge yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 16- Bu Yönerge hükümlerini Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı yürütür. |
 |
 |
||
 |
|||
 |
|||
|
|||