Hıfzıssıhha ( Hıfz'ıs-Sıhha ): Sağlık bilgisi ve sağlığın korunması ile ilgilinen tıp dalı.

"Hıfzıssıhha" kelimesi "sağlığın korunması" anlamına gelen Arapça bir isim tamlamasıdır. Bu şekilde kullanımıyla Türkçemizdeki belirtili isim tamlamasının karşılığı olur. Tamlamanın Arapça yapısındaki belirlilik ortadan kaldırılarak " Hıfz-ı sıhha " olarak da okunabilir. Sıhha; sıhhat kelimesinin Arapça imlasına göre okunmasından kaynaklanır ve hepimizin bildiği sağlık anlamına gelir. Hıfz ise korumak anlamına gelen hafaza kelimesinin mastarıdır.

İslam tıp literatüründe "tedbîrü's- sıhha" olarak bilinir. Batı dillerinde "Koruyucu hekimlik" anlamına gelen "Hijyen" kelimesinin karşılığıdır. Hijyen (hygiene), yunan mitolojisinde sağlık tanrısı Asklepios'un (Esculape) kızı ve yardımcısı Hygieia'dan gelmektedir.

Müslüman tıp bilginleri tıp ilmini amelî ve nazarî olmak üzere ikiye ayırırlar. Amelî tıp da ikiye ayrılır: Birincisi; sağlam insanın hasta olmaması ve korunması için gereken tedbirler yani "hıfzı's sıhha", ikincisi de hasta olduktan sonra hastayı tekrar sağlığına kavuşturmak için yapılması gereken teşhis ve tedavidir.

Osmanlılarda yeni tıp dallarının tıp müfredatına girmesi, tıp eğitiminin gelişmesi ile oldu. Mekteb-i Tıbbiye'de 1841-1842 yıllarında okutulan dersler arasında "İlm-i Hıfzı's sıhha" yer almaktaydı. Hıfzı's Sıhha'nın gelişmesinde ortaya çıkan en önemli etken olan Bakteriyoloji 'nin ülkemizdeki tarihi 1887'de başlamıştır. II. Abdülhamid'in emriyle Dersaadet Dâülkelb ve Bakteriyoloji Ameliyathanesi kuruldu. 1893 yılında Maurice Nicolle ve Hasan Zühdü Nazif Bey tarafından Bakteriyoloji-i Şahane tesis edildi; gerek görüldüğü zamanlarda o dönemde halk sağlığının korunması ve salgınların önlenmesi için kurulan karantina evlerinde de (tahaffuzhane) bakteriyoloji laboratuvarları açıldı. Hüseyin Remzi Bey tarafından 1892 yılında bir devlet kuruluşu olan aşı evi (telkihhane) kuruldu. İstanbul'dan sonra Mekke, Basra, Musul, Sivas gibi şehirlerde şubeleri açılan aşı evleri Cumhuriyet ile birlikte kapatılarak yerine 27 Mayıs 1928 'de adını Cumhuriyet döneminin ilk Sağlık Bakanı Refik Saydam 'dan alan "Refik Saydam Hıfzı's Sıhha Müessesesi" kurulmuştur.

Geri <<<